ZUS 2026 – ile będą wynosiły składki na ubezpieczenie społeczne?

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok, w którym ustalono prognozowane przeciętne wynagrodzenie na poziomie 9420 zł. Ta wartość bezpośrednio przekłada się na wysokość składek ZUS, które ponownie wzrosną, obciążając portfele przedsiębiorców. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia wyniesie 8,6% w porównaniu z obecnym rokiem, co automatycznie podniesie koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Czy przedsiębiorcy zapłacą "o jedną składkę więcej"?

Standardowe składki ZUS w 2026 roku wyniosą 1926,76 zł miesięcznie – bez uwzględnienia składki zdrowotnej. Podstawę wysokości tych składek stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, co daje kwotę 5652 zł. W praktyce oznacza to wzrost o 152,80 zł miesięcznie, a w skali roku aż 1833,60 zł.

Eksperci rynku podatkowego komentują tę sytuację jednoznacznie: przedsiębiorcy w 2026 roku faktycznie zapłacą "o jedną składkę więcej" w stosunku do roku bieżącego. To dotkliwe obciążenie dla tysięcy firm działających w Polsce.

Szczegółowe zestawienie poszczególnych składek na ubezpieczenia społeczne w 2026 roku prezentuje się następująco:

• Składka emerytalna (19,52%): 1103,27 zł
• Składka rentowa (8%): 452,16 zł
• Składka chorobowa (2,45%): 138,47 zł – dobrowolna
• Składka wypadkowa (1,67%): 94,39 zł
• Składka na Fundusz Pracy (2,45%): 138,47 zł

Mały ZUS – czy będzie łagodniejszy dla nowych przedsiębiorców?

Mały ZUS oblicza się od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wyniesie 4806 zł, co przekłada się na podstawę wymiaru w wysokości 1441,80 zł. Preferencyjne składki ZUS wyniosą zatem 456,19 zł miesięcznie, włączając w to dobrowolną składkę chorobową.

Wzrost minimalnego wynagrodzenia jest znacznie bardziej umiarkowany niż wzrost przeciętnego wynagrodzenia – wynosi jedynie około 3%. To dobra wiadomość dla przedsiębiorców korzystających z preferencji, choć i oni odczują wzrost kosztów, szczególnie w kontekście składki zdrowotnej.

Składka zdrowotna – czy naprawdę podskoczy o 117 złotych?

Problem dla przedsiębiorców stanowi nie tylko wzrost składek społecznych, ale przede wszystkim drastyczna podwyżka składki zdrowotnej. Ulga obowiązująca w 2025 roku, pozwalająca na liczenie podstawy składki od 75% minimalnego wynagrodzenia, może wygasnąć z końcem roku, a Ministerstwo Zdrowia nie pracuje nad jej przedłużeniem.

W 2025 roku minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł, natomiast w 2026 roku ma wynieść 432,54 zł – to wzrost o 117,58 zł miesięcznie. Głównym powodem braku przedłużenia ulgi jest zawetowanie przez Prezydenta Andrzeja Dudę kwietniowej nowelizacji ustawy, która miała na stałe obniżyć podstawę składki zdrowotnej.

Po zsumowaniu wszystkich obowiązkowych składek, przedsiębiorca płacący standardowy ZUS będzie musiał przeznaczyć na ubezpieczenia co najmniej 2359,30 zł miesięcznie.

Wzrost o 95% w ciągu sześciu lat – czy to już za dużo?

Długoterminowa perspektywa pokazuje, jak drastycznie wzrosły obciążenia polskich przedsiębiorców. W 2021 roku składki ZUS wynosiły 998,37 zł, a w 2026 roku wyniosą 1926,76 zł – to wzrost o 928,39 zł, czyli blisko 95%.

Jeszcze bardziej niepokojąca jest zmiana w sposobie naliczania składki zdrowotnej. W 2021 roku realny koszt składki zdrowotnej wynosił zaledwie 53 zł ze względu na możliwość odliczenia jej od zaliczki na podatek. Od 2022 roku ta możliwość została zniesiona, co sprawiło, że minimalna składka zdrowotna wzrosła do 314,96 zł, a w 2026 roku może sięgnąć 432,54 zł.

Dla wielu małych i średnich przedsiębiorców te rosnące koszty stałe stanowią coraz większe wyzwanie. Szczególnie dotkliwe są w branżach sezonowych lub tych, gdzie marże są już niewielkie. Przedsiębiorcy muszą uwzględnić te podwyżki w swoich planach finansowych na kolejny rok, aby uniknąć problemów z płynnością finansową.

Kto skorzysta z ulg i preferencji?

Przedsiębiorcy mogą korzystać z przewidzianych w przepisach preferencji, takich jak wakacje składkowe, ulga na start czy Mały ZUS. Te rozwiązania pozwalają na czasowe lub częściowe zmniejszenie kosztów związanych z opłacaniem składek.

• Ulga na start – to zwolnienie z opłacania składek ZUS przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Po tym okresie przedsiębiorca może skorzystać z preferencyjnych składek przez kolejne 24 miesiące.
• Mały ZUS Plus – mogą z niego skorzystać przedsiębiorcy, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł przy prowadzeniu działalności przez 365 dni. Składki są wówczas obliczane proporcjonalnie do dochodu.
• Wakacje składkowe – to stosunkowo nowa preferencja umożliwiająca zwolnienie z obowiązku opłacania składek za wybrany miesiąc w roku. Ze zwolnienia może skorzystać przedsiębiorca, który w miesiącu przed złożeniem wniosku miał zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 ubezpieczonych.

Rok 2026 przyniesie przedsiębiorcom kolejne wzrosty obciążeń związanych ze składkami ZUS. Standardowy duży ZUS wyniesie 1926,76 zł miesięcznie, a wraz ze składką zdrowotną łączny koszt przekroczy 2359 zł. Wzrost o 8,6% względem 2025 roku i blisko 95% w ciągu ostatnich sześciu lat pokazuje, jak szybko rosną koszty prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Przedsiębiorcy powinni już teraz przygotować swoje budżety na nadchodzące podwyżki i rozważyć skorzystanie z dostępnych ulg i preferencji.